Cụ thể, UBND Thành phố Hà Nội vừa công bố danh sách 30 "bài toán lớn" (đợt 1) cho giai đoạn 2026-2030, định vị các điểm nghẽn cốt lõi cần lời giải mang tính hệ thống, thay vì cách tiếp cận hành chính truyền thống.
Danh mục này được chia thành 4 nhóm vấn đề trọng tâm, gồm: các điểm nghẽn đô thị kéo dài; không gian đô thị; kiến tạo tăng trưởng kinh tế, làm chủ công nghệ; và an ninh, an sinh xã hội gắn với phát triển bền vững.
Ở nhóm thứ nhất, Thành phố Hà Nội đưa ra 5 bài toán lớn mang tính cấp bách, như giải quyết ùn tắc giao thông trong điều kiện quỹ đất hạn chế; thiết lập trật tự, kỷ cương và vệ sinh đô thị dựa trên quản trị hiện đại, giám sát tự động.
Đáng chú ý, thành phố cũng đặt yêu cầu kiểm soát triệt để các nguồn phát thải, phục hồi chất lượng môi trường nước, không khí gắn với mục tiêu phát thải ròng bằng "0" (Net Zero), cùng với đó là tìm giải pháp xử lý tình trạng ngập úng đô thị.
Cách tiếp cận được nhấn mạnh là định danh nguồn thải, ứng dụng công nghệ số và dữ liệu để quản lý theo thời gian thực, thay cho phương thức xử lý phân tán, ngắn hạn.
Hà Nội định vị các điểm nghẽn cốt lõi cần lời giải mang tính hệ thống, thay vì cách tiếp cận hành chính truyền thống (Ảnh: Hữu Thắng).
Nhóm không gian đô thị tập trung vào 4 bài toán lớn: khai thác hiệu quả không gian đa tầng (ngầm – mặt đất – tầm thấp – tầng cao); thiết lập hành lang bay, quản lý an toàn để phát triển "kinh tế tầm thấp"; tái thiết hạ tầng xanh, thông minh; và số hóa toàn diện quản lý đất đai, thị trường bất động sản.
Việc kích hoạt "kinh tế không gian tầm thấp" cho thấy Hà Nội đang thử nghiệm các mô hình kinh tế mới gắn với công nghệ bay không người lái, logistics đô thị và dịch vụ thông minh.
Ngoài ra, thành phố cũng hướng tới tái thiết hạ tầng đô thị xanh, thông minh; đồng thời đẩy mạnh số hóa và minh bạch hóa quản lý đất đai, thị trường bất động sản bằng công nghệ số.
Lớn nhất là nhóm 16 bài toán về tăng trưởng và công nghệ. Thành phố hướng tới đổi mới mô hình quản trị theo hướng phục vụ, cá thể hóa dịch vụ công dựa trên dữ liệu; xây dựng mô hình tăng trưởng dựa vào năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) và kinh tế tri thức; phát triển kinh tế dữ liệu trở thành động lực chủ đạo, với mục tiêu kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP vào năm 2030.
Song song, Hà Nội đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái "Make in Hanoi" tự chủ, bền vững, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ lõi.
Nhóm cuối cùng gồm 4 bài toán về an ninh và phát triển bền vững, tập trung xây dựng "pháo đài dữ liệu", hệ thống an ninh thông minh, cũng như mô hình an sinh xã hội đa tầng vận hành trên nền tảng dữ liệu lớn, có khả năng thích ứng linh hoạt trước các biến động.
Với mỗi đề bài nêu ra, thành phố đều gợi mở các câu hỏi khoa học, công nghệ chính và yêu cầu với sản phẩm mới hình thành, trong đó nhấn mạnh các giải pháp khoa học, công nghệ hiện đại.
Khai thác hiệu quả không gian đa tầng (ngầm – mặt đất – tầm thấp – tầng cao) là 1 trong 4 bài toán của nhóm không gian đô thị (Ảnh: Hữu Thắng).
Theo UBND Thành phố Hà Nội, danh mục các bài toán lớn không phải là các nhiệm vụ hành chính cụ thể, mà là hệ thống vấn đề có tính liên ngành, quy mô lớn, tác động sâu rộng, đòi hỏi cách tiếp cận mới.
Đây là những vấn đề mà các mô hình quản lý truyền thống khó giải quyết triệt để, cần dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Việc xác định các bài toán dưới dạng câu hỏi chiến lược thể hiện sự chuyển đổi trong tư duy quản trị, từ triển khai các giải pháp đơn lẻ sang tìm kiếm lời giải tổng thể, có hệ thống.
Thành phố xác định đây là căn cứ để hình thành các nhiệm vụ, dự án khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có sử dụng ngân sách. Đồng thời, Hà Nội ưu tiên nguồn lực triển khai, khuyến khích thử nghiệm có kiểm soát các công nghệ, mô hình kinh doanh mới phù hợp cơ chế đặc thù.
Nguồn lực thực hiện được huy động từ ngân sách, các quỹ, nguồn xã hội hóa và hợp tác công – tư, trong đó khuyến khích mạnh mẽ sự tham gia của khu vực tư nhân nhằm nâng cao hiệu quả triển khai.
Sở Khoa học và Công nghệ được giao làm đầu mối tham mưu, điều phối, theo dõi việc triển khai; đồng thời vận hành hệ thống đánh giá tiến độ, định kỳ báo cáo UBND Thành phố Hà Nội.
