Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà và đoàn công tác làm việc tại xã Thanh Yên, tỉnh Điện Biên - Ảnh: VGP/Thu Giang
Ngày 12/3, trong chương trình công tác tại tỉnh Điện Biên, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã kiểm tra thực tế công tác chuẩn bị bầu cử tại một số khu vực bỏ phiếu trên địa bàn, đồng thời làm việc với chính quyền cơ sở về tình hình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Trong chương trình làm việc, xã Thanh Yên được Phó Thủ tướng cùng đoàn công tác lựa chọn làm việc trực tiếp với Đảng ủy, HĐND, UBND xã nhằm đánh giá kết quả sau một thời gian triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tại buổi làm việc, lãnh đạo xã Thanh Yên cho biết về tổ chức bộ máy, ở khối Đảng và đoàn thể, xã đã thành lập 3 cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc cho Đảng ủy gồm Văn phòng Đảng ủy, Ban Xây dựng Đảng và Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy; đồng thời tổ chức cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam xã.
Đối với khối chính quyền, xã đã thành lập 3 phòng chuyên môn gồm Văn phòng HĐND và UBND, Phòng Văn hóa -Xã hội và Phòng Kinh tế; đồng thời tổ chức Trung tâm Phục vụ hành chính công và một đơn vị sự nghiệp là Trung tâm Dịch vụ tổng hợp.
Tổng biên chế cán bộ, công chức của xã hiện có 56 người. Sau 9 tháng vận hành mô hình mới, đội ngũ cán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý của xã cơ bản phát huy được năng lực, bảo đảm công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành thông suốt, góp phần duy trì sự thống nhất trong quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ tại địa phương.
Tuy nhiên, quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy vẫn gặp không ít khó khăn. Do giữ nguyên hiện trạng cán bộ của các xã trước khi sáp nhập gồm Thanh Yên, Noong Luống và Pa Thơm, trong khi có tới 16 cán bộ, công chức nghỉ việc, nên một số vị trí việc làm hiện chỉ bố trí được một công chức. Khối lượng công việc lớn khiến một số bộ phận đôi lúc rơi vào tình trạng quá tải.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu kết luận buổi làm việc - Ảnh: VGP/Thu Giang
Trên địa bàn xã hiện có 10 đơn vị sự nghiệp công lập, gồm 9 cơ sở giáo dục và Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã; ngoài ra còn có Trạm Y tế xã trực thuộc Trung tâm Y tế cơ sở Thanh An.
Trong lĩnh vực giáo dục, xã đang triển khai đề án sáp nhập 4 trường mầm non thành 2 trường mầm non theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu quả quản lý. Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã được thành lập từ tháng 7/2025 và tổ chức lại từ tháng 12/2025, hiện có 8 người làm việc. Trung tâm đảm nhận nhiều nhiệm vụ liên quan đến dịch vụ công, hỗ trợ sản xuất và các hoạt động phục vụ đời sống người dân.
Theo báo cáo của địa phương, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước trong các lĩnh vực hành chính, đất đai, xây dựng, tư pháp- hộ tịch, văn hóa-xã hội đã được phân cấp về cấp xã.
Việc phân cấp, ủy quyền cơ bản phù hợp với tình hình thực tế, giúp rút ngắn thời gian giải quyết công việc, tăng tính chủ động cho chính quyền cơ sở và tạo thuận lợi cho người dân khi thực hiện thủ tục hành chính. Tuy nhiên, khối lượng công việc tăng lên trong khi nguồn nhân lực còn hạn chế cũng đặt ra nhiều khó khăn.
Trước thực tế này, xã Thanh Yên kiến nghị các cấp có thẩm quyền quan tâm hỗ trợ kinh phí xây dựng trụ sở làm việc; sớm ban hành quy định về định mức biên chế cán bộ, công chức cấp xã theo hướng tăng số lượng so với định mức tạm thời hiện nay nhằm phù hợp với khối lượng công việc ngày càng lớn sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp...
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long trao đổi tại buổi làm việc - Ảnh: VGP/Thu Giang
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp bước đầu phát huy hiệu quả
Sau khi nghe các ý kiến trao đổi tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đặc biệt ở cấp cơ sở, bước đầu đã bảo đảm được các yêu cầu cơ bản.
Theo Phó Thủ tướng, hoạt động của chính quyền cấp xã nhìn chung ổn định, tương đối toàn diện, có sự liên thông, thống nhất và đồng bộ theo tinh thần chỉ đạo chung của Trung ương và của tỉnh. Qua thực tiễn bước đầu có thể thấy mô hình này phù hợp và đang phát huy hiệu quả.
Trong quá trình triển khai, các địa phương đã chủ động điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện nhiều nội dung để đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ. Một trong những vấn đề cốt lõi được chú trọng là công tác tổ chức bộ máy và bố trí nhân sự.
“Tỉnh Điện Biên đã kịp thời sắp xếp, điều động, luân chuyển và tăng cường cán bộ từ cấp tỉnh và trước đây là cấp huyện về cơ sở nhằm củng cố các vị trí cần thiết, bảo đảm đáp ứng chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của cấp xã”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, việc phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền bước đầu được thực hiện, cơ bản đáp ứng yêu cầu quản lý. Dù vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc, nhưng trong bối cảnh thời gian triển khai ngắn, khối lượng công việc lớn và yêu cầu cao, những kết quả đạt được bước đầu là rất đáng ghi nhận.
Phó Thủ tướng cho rằng việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp thời gian qua đã thể hiện sự nỗ lực rất lớn của các địa phương, trong đó có xã Thanh Yên. Theo Phó Thủ tướng, vai trò của người đứng đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng: Nơi nào người đứng đầu có năng lực, quyết liệt thì ở đó sẽ có chuyển biến tích cực.
Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn cho rằng những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai là điều khó tránh khỏi khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp mới vận hành từ ngày 1/7/2025.
“Chúng ta không thể cầu toàn. Có những việc phải làm ngay để bảo đảm bộ máy vận hành ổn định, nhưng cũng có những việc cần thực hiện từng bước, có lộ trình để dần đáp ứng yêu cầu ngày càng cao hơn”, Phó Thủ tướng nêu rõ.
Phó Thủ tướng kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại Khu vực bỏ phiếu số 12 của phường Mường Thanh, tỉnh Điện Biên, chiều 12/3 - Ảnh: VGP/Thu Giang
Sắp xếp phòng chuyên môn, biên chế và đơn vị sự nghiệp phù hợp thực tiễn
Nhấn mạnh tầm quan trọng của nhiệm vụ này, Phó Thủ tướng khẳng định việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, tuyệt đối không được lơ là.
Các địa phương cần thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao nhất nhằm tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương, nhất là ở cấp cơ sở.
Phó Thủ tướng cho biết Bộ Chính trị đặc biệt quan tâm đến nội dung này, hằng tháng đều có báo cáo theo dõi và tăng cường giám sát của Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Hiện nay, Bộ Chính trị trực tiếp thực hiện giám sát và kiểm tra, do đó các địa phương cần xác định đây là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026 và các năm tiếp theo.
Phó Thủ tướng trao đổi, động viên các cán bộ đang thực hiện nhiệm vụ chuẩn bị cho công tác bầu cử - Ảnh: VGP/Thu Giang
Từ thực tiễn triển khai, Phó Thủ tướng đề nghị các địa phương tiếp tục rà soát toàn bộ các kết luận của Bộ Chính trị, nghị quyết, chỉ thị, công điện của Chính phủ và các văn bản pháp luật liên quan để kịp thời điều chỉnh, bổ sung những nội dung còn thiếu hoặc chưa phù hợp.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là khẩn trương triển khai các vấn đề có tính cấp bách, đặc biệt là tổ chức bộ máy và nhân sự. Các địa phương cần căn cứ quy định của Nghị định 370/2025/NĐ-CP để triển khai nhưng phải linh hoạt, tránh áp dụng cứng nhắc. Nghị định quy định khung số lượng các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã bình quân khoảng 4,5 tổ chức.
Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, không nhất thiết phải tổ chức đồng loạt các phòng chuyên môn giống nhau ở tất cả các địa phương. Có nơi chưa cần thiết thành lập thêm phòng mới; ngược lại, nếu thực sự có nhu cầu mới xem xét bổ sung.
Bởi việc thành lập thêm phòng đồng nghĩa với tăng lãnh đạo và nhân sự. Vì vậy, trong một số trường hợp, giữ nguyên các phòng hiện có và tăng cường nhân lực có thể hiệu quả hơn so với việc thành lập phòng mới.
Phó Thủ tướng cũng đề nghị địa phương tiếp tục sắp xếp các đơn vị sự nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và y tế, theo hướng tinh gọn nhưng vẫn bảo đảm phục vụ tốt nhu cầu của người dân.
Đồng thời cần tổ chức các trung tâm dịch vụ công tổng hợp theo hướng linh hoạt, có thể bao gồm nhiều lĩnh vực như văn hóa, thể thao, du lịch, môi trường, quản lý đô thị, nông nghiệp, hỗ trợ đầu tư, giải phóng mặt bằng; mỗi lĩnh vực cần xây dựng khung vị trí việc làm cụ thể để địa phương chủ động bố trí nhân sự phù hợp.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại Khu vực bỏ phiếu số 26 của phường Điện Biên Phủ, chiều 12/3 - Ảnh: VGP/Thu Giang
Về biên chế, Phó Thủ tướng cho biết, hiện Trung ương mới tạm giao. Sau khi Bộ Chính trị có ý kiến chính thức, các địa phương sẽ được giao khung biên chế để chủ động phân bổ. Do đó Sở Nội vụ cần chủ động xây dựng phương án, căn cứ vào phân loại đơn vị hành chính để xác định số lượng biên chế phù hợp.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu tỉnh Điện Biên tiếp tục rà soát đội ngũ cán bộ, đặc biệt ở cấp xã, để có phương án bố trí, sắp xếp phù hợp; đồng thời mạnh dạn đưa cán bộ trẻ, cán bộ có triển vọng từ cấp tỉnh về cơ sở. Một số viên chức cũng có thể được bố trí làm việc tại cấp xã ở các lĩnh vực đang thiếu như công nghệ thông tin, đất đai, tư pháp.
Nhấn mạnh chuyển đổi số là yêu cầu cấp thiết hiện nay, Phó Thủ tướng gợi ý địa phương có thể huy động lực lượng thanh niên tham gia hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ số, triển khai phong trào “bình dân học vụ số” để giúp người dân tiếp cận thuận lợi hơn với các dịch vụ công trực tuyến.
Cùng với đó, cần rà soát hạ tầng công nghệ thông tin, bảo đảm kết nối, liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời nghiên cứu triển khai mô hình trung tâm hành chính công phi địa giới, cho phép người dân thực hiện thủ tục tại bất kỳ điểm nào thuận tiện.
Về cơ sở vật chất, các địa phương cần rà soát tổng thể để xây dựng lộ trình đầu tư đến năm 2030, ưu tiên các địa bàn khó khăn, miền núi, biên giới. Đối với chế độ phụ cấp cán bộ, Trung ương đang hoàn thiện quy định và dự kiến sẽ ban hành trong thời gian tới; các chế độ sẽ được truy lĩnh theo quy định nên cán bộ yên tâm công tác.
* Trước đó, trong chương trình công tác tại Điện Biên, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cùng đoàn công tác đã công bố quyết định kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư đối với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Điện Biên; dâng hương tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đền thờ liệt sĩ tại Chiến trường Điện Biên Phủ và Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia A1.
Đoàn công tác cũng kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại một số khu vực bỏ phiếu trên địa bàn tỉnh; tham quan các gian hàng quảng bá sản phẩm văn hóa, du lịch và không gian trải nghiệm văn hóa tại phố đi bộ Mường Thanh nhân dịp Lễ hội Hoa Ban.
Thu Giang
