Hội thảo "40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế" - Ảnh: VGP
Mục tiêu tăng trưởng và yêu cầu tái cấu trúc lực lượng doanh nghiệp
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước xác định mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm giai đoạn 2026-2031, gắn với yêu cầu không để đất nước tụt hậu, không để người dân mất cơ hội phát triển. Văn kiện Đại hội XIV đồng thời khẳng định kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tư nhân là động lực quan trọng, đặt ra yêu cầu hình thành lực lượng doanh nghiệp trong nước đủ sức cạnh tranh quốc tế và tham gia sâu vào chuỗi giá trị.
Tại hội thảo “40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế”, các ý kiến thống nhất: điểm nghẽn hiện nay nằm ở cấu trúc doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Đức Hiển: "Cần cải cách quản lý theo hướng một việc một đầu mối” - Ảnh: VGP
Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho rằng phần lớn doanh nghiệp còn nhỏ và vừa, phụ thuộc vào tài chính, bất động sản, trong khi công nghiệp chế tạo còn yếu; đồng thời cần cải cách quản lý theo hướng “một việc một đầu mối”, giảm chồng chéo và tiếp cận theo chuỗi ngành. PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh yêu cầu hình thành các tập đoàn lớn, đặc biệt khu vực tư nhân, để dẫn dắt hệ sinh thái doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Ở góc độ nguồn lực, hệ thống ngân hàng giữ vai trò then chốt trong cung ứng vốn, phát triển sản phẩm tài chính và hỗ trợ chuyển đổi số. Tuy nhiên, thực tế cho thấy khu vực doanh nghiệp vẫn đối mặt nghịch lý: số lượng lớn nhưng quy mô nhỏ; gần 97% là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hạn chế khả năng đầu tư công nghệ và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Vì vậy, tái cấu trúc lực lượng doanh nghiệp theo hướng hình thành các tập đoàn dẫn dắt, gắn kết với mạng lưới doanh nghiệp nhỏ và vừa, được xem là điều kiện then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng trong giai đoạn mới.
Ông Nguyễn Ngọc Cảnh: "Ngân hàng ngày càng phát triển sản phẩm tài chính, thúc đẩy chuyển đổi số và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực" - Ảnh: VGP
Vai trò của ngân hàng và hệ sinh thái doanh nghiệp
Ông Nguyễn Ngọc Cảnh, Phó Thống đốc NHNN cho biết, sau 40 năm Đổi mới, hệ thống ngân hàng Việt Nam đã phát triển mạnh cả về quy mô và năng lực. Đến cuối năm 2025, toàn hệ thống có 127 tổ chức tín dụng với tổng tài sản gần 28,9 triệu tỷ đồng; dư nợ tín dụng đạt khoảng 18,6 triệu tỷ đồng, tương đương 144% GDP. Trong đó, khu vực doanh nghiệp trong nước chiếm khoảng 48%, còn các tập đoàn, tổng công ty chiếm khoảng 7%.
Không chỉ giữ vai trò cung ứng vốn, ngân hàng ngày càng mở rộng chức năng thông qua phát triển sản phẩm tài chính, thúc đẩy chuyển đổi số và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực. Đồng thời, chính sách tiền tệ được điều hành linh hoạt nhằm kiểm soát lạm phát và bảo đảm dòng vốn cho nền kinh tế.
Cùng với đó, tín dụng toàn nền kinh tế đạt khoảng 18,6 triệu tỷ đồng, tương đương 144% GDP, trong đó doanh nghiệp trong nước chiếm khoảng 48%, còn các tập đoàn và tổng công ty chiếm khoảng 7%.
Ở chiều ngược lại, yêu cầu phát triển đặt ra với khu vực doanh nghiệp là phải tổ chức theo chuỗi và nâng cao năng lực dẫn dắt. Trường hợp VinFast cho thấy vai trò của doanh nghiệp lớn trong việc kết nối hệ sinh thái nhà cung cấp, qua đó hình thành chuỗi giá trị nội địa và thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ.
Tuy nhiên, theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký VCCI, khu vực tư nhân vẫn tồn tại hạn chế mang tính cấu trúc: số lượng đông nhưng quy mô nhỏ. Gần 97% doanh nghiệp là nhỏ và vừa, khiến khả năng đầu tư công nghệ, nâng cao năng suất và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu còn hạn chế, đặt ra yêu cầu tái cấu trúc mạnh mẽ trong thời gian tới.
Ông Đỗ Quang Vinh: "SHB định vị trở thành ngân hàng cung ứng vốn, sản phẩm và dịch vụ cho các doanh nghiệp lớn có hệ sinh thái rộng" - Ảnh: VGP
Ông Đỗ Quang Vinh, Phó Chủ tịch HĐQT SHB cho biết: SHB lựa chọn gắn sự phát triển với các lĩnh vực nền tảng của nền kinh tế như năng lượng, nông nghiệp, công nghiệp, hạ tầng, thương mại và xuất khẩu.
Theo ông Đỗ Quang Vinh, định hướng này thể hiện chiến lược đồng hành với nền kinh tế thực, thay vì theo các cơ hội ngắn hạn. Ngân hàng không chỉ cấp tín dụng mà còn tham gia vào các lĩnh vực có ý nghĩa đối với tăng trưởng và ổn định kinh tế.
Trong giai đoạn mới, khi nền kinh tế cần các doanh nghiệp dẫn dắt, SHB mở rộng hợp tác với các tập đoàn và tổng công ty lớn như TKV, VRG, Tasco, Vinachem, BSR. Điều này không chỉ là quan hệ khách hàng mà là sự đồng hành với các thực thể có khả năng lan tỏa tới toàn bộ chuỗi giá trị.
Một điểm đáng chú ý là sự chuyển dịch từ cung ứng vốn sang cung cấp giải pháp tài chính tổng thể. SHB phát triển các dịch vụ thanh toán, quản lý dòng tiền, tài trợ chuỗi cung ứng và giải pháp số, đồng thời tham gia sâu hơn vào hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
Theo lãnh đạo SHB, cách tiếp cận khách hàng cũng thay đổi. Thay vì phục vụ một doanh nghiệp trung tâm, ngân hàng mở rộng hỗ trợ toàn bộ hệ sinh thái gồm công ty thành viên, nhà cung cấp, đối tác, đại lý và khách hàng cuối.
Sự chuyển dịch này cho thấy ngân hàng không chỉ quan tâm tới một giao dịch riêng lẻ mà hướng tới toàn bộ mạng lưới giá trị xoay quanh doanh nghiệp. Điều này giúp mở rộng không gian tăng trưởng và tạo hiệu ứng lan tỏa.
Trong chiến lược tương lai, SHB xác định mô hình hệ sinh thái là trung tâm, với nền tảng công nghệ tài chính dựa trên 5 nguyên tắc gồm Data + AI First, People First, Cloud First, Security First và Mobile First.
Theo ông Đỗ Quang Vinh, vai trò của ngân hàng không dừng ở cung ứng vốn mà còn là cầu nối nguồn lực, đối tác chiến lược và một phần của hệ sinh thái tăng trưởng.
"Việc chuyển từ "phục vụ doanh nghiệp" sang "đồng hành cùng hệ sinh thái" là bước thay đổi quan trọng, giúp ngân hàng tham gia sâu hơn vào cấu trúc phát triển của nền kinh tế. Từ đó, SHB định vị trở thành ngân hàng cung ứng vốn, sản phẩm và dịch vụ cho các doanh nghiệp lớn có hệ sinh thái rộng, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng và kết nối chuỗi giá trị", lãnh đạo SHB chia sẻ.
Anh Minh
