Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/9 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH.
Trao đổi với Sức khỏe & Đời sống, luật sư Nguyễn Văn Nam (Đoàn Luật sư Tp. Hà Nội) cho biết, khoản 2 Điều 43 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định xử phạt đối với người sử dụng lao động có hành vi không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia BHXH bắt buộc trong thời hạn 60 ngày kể từ khi hết thời hạn đăng ký theo Luật BHXH; hoặc đăng ký không đầy đủ sau thời hạn này nhưng thuộc trường hợp pháp luật quy định không bị coi là trốn đóng BHXH bắt buộc.
Theo đó, mức xử phạt được áp dụng theo số lượng người lao động vi phạm.
Ảnh minh họa. (Nguồn: BĐT Chính phủ)
Cụ thể, vi phạm dưới 10 người lao động bị phạt từ 5-10 triệu đồng; từ 10 đến dưới 50 người bị phạt từ 10-15 triệu đồng; từ 50 đến dưới 100 người bị phạt từ 15-20 triệu đồng; từ 100 đến dưới 300 người bị phạt từ 20-30 triệu đồng; từ 300 đến dưới 500 người bị phạt từ 30-40 triệu đồng; từ 500 đến dưới 700 người bị phạt từ 40-50 triệu đồng; từ 700 đến dưới 1.000 người bị phạt từ 50-60 triệu đồng; và vi phạm từ 1.000 người lao động trở lên bị phạt từ 60-75 triệu đồng.
Lưu ý, Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định các mức phạt nêu trên là mức áp dụng đối với cá nhân. Đối với tổ chức, mức phạt tiền bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân, trừ một số trường hợp được quy định riêng.
"Như vậy, từ ngày 10/9, tùy theo số lượng lao động không được đăng ký tham gia BHXH bắt buộc, cá nhân có thể bị xử phạt tối đa 75 triệu đồng, còn tổ chức có thể bị xử phạt lên tới 150 triệu đồng. Đây là quy định nhằm tăng tính răn đe, buộc người sử dụng lao động thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đăng ký BHXH, qua đó bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động", luật sư Nguyễn Văn Nam phân tích.
Bên cạnh đó, theo Nghị định số 283/2026/NĐ-CP, nếu không trả sổ BHXH cho người lao động, doanh nghiệp cũng có thể bị phạt đến 150 triệu đồng.
Cụ thể, khoản 3, Điều 48, Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định như sau:
3. Phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 4 triệu đồng khi vi phạm với mỗi người lao động nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau:
a) Đóng BHXH bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp cho người không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp;
b) Không cung cấp hoặc cung cấp không đầy đủ thông tin về BHXH của người lao động khi tổ chức công đoàn yêu cầu;
c) Không trả sổ BHXH bản giấy cho người lao động theo quy định tại khoản 1 Điều 13 của Luật BHXH khi người lao động có yêu cầu;
d) Không trả chế độ trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho người lao động trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày nhận được tiền trợ cấp do cơ quan BHXH chuyển đến;
đ) Không giới thiệu người lao động thuộc đối tượng quy định tại Điều 47 của Luật An toàn, vệ sinh lao động và Điều 65 của Luật BHXH đi khám giám định suy giảm khả năng lao động tại Hội đồng Giám định y khoa;
e) Không cung cấp giấy tờ về việc chấm dứt hợp đồng lao động/hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc cho người lao động trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày người lao động chấm dứt hợp đồng lao động/hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc; không thực hiện thủ tục xác nhận về việc đóng bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động để người lao động kịp thời hoàn thiện hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp.
Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định các mức phạt nêu trên là mức áp dụng đối với cá nhân. Đối với tổ chức, mức phạt tiền bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân, trừ một số trường hợp được quy định riêng.
Như vậy, từ ngày 10/9/2026, tùy số lượng người lao động bị vi phạm mà mức phạt khác nhau, nhưng doanh nghiệp không trả sổ BHXH bản giấy cho người lao động khi họ có yêu cầu có thể bị phạt tối đa đến 150 triệu đồng.
Minh Hoa (t/h theo Sức khỏe & Đời sống, Lao Động)
