Khi trại hè, khóa học trở thành "mồi nhử"
Với mong muốn con có một mùa hè bổ ích, chị Nguyễn Nguyệt Minh (Hà Nội) đã không ngần ngại đăng ký cho con tham gia một chương trình trải nghiệm hàng không được quảng bá rầm rộ trên mạng xã hội. Fanpage giới thiệu khóa học sử dụng hình ảnh chuyên nghiệp, đăng tải nhiều video về hoạt động của tiếp viên, phi công cùng những lời quảng cáo hấp dẫn về cơ hội để trẻ được tham quan môi trường làm việc thực tế của ngành hàng không.
Tin tưởng vào những thông tin được đăng tải, chị Minh lần lượt chuyển tiền để giữ chỗ cho con và đăng ký thêm một số khóa học ngoại ngữ đi kèm theo các chương trình ưu đãi mà đơn vị tư vấn đưa ra. Tổng số tiền chị đã thanh toán lên tới hàng chục triệu đồng. Chỉ đến khi không thể liên lạc với bên tổ chức và phát hiện fanpage có dấu hiệu giả mạo, chị mới nhận ra mình đã trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo trực tuyến.
Câu chuyện của chị Minh không phải là trường hợp cá biệt. Mỗi dịp nghỉ hè, khi nhu cầu tìm kiếm các khóa học ngoại ngữ, kỹ năng sống, trại hè trải nghiệm hay chương trình phát triển năng khiếu tăng mạnh, các đối tượng lừa đảo cũng gia tăng hoạt động với nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, các đối tượng thường sao chép tên gọi, hình ảnh, logo và nội dung truyền thông của đơn vị thật nhằm tạo dựng lòng tin với người dùng. Sau khi tiếp cận được nạn nhân, chúng yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, đóng học phí, phí giữ chỗ hoặc tiền đặt cọc để hưởng ưu đãi. Khi nhận được tiền, các đối tượng có thể lập tức cắt liên lạc, khóa trang hoặc tiếp tục dẫn dụ nạn nhân thực hiện thêm các giao dịch khác để chiếm đoạt tài sản.
Không chỉ phụ huynh, học sinh và sinh viên cũng là nhóm đối tượng dễ bị nhắm tới trong mùa hè. Những lời mời gọi việc nhẹ lương cao, cộng tác viên bán hàng online, nhập liệu tại nhà hoặc các khóa học kỹ năng miễn phí thường được sử dụng để thu thập thông tin cá nhân hoặc dụ dỗ nạn nhân chuyển các khoản phí ban đầu.
Đáng lo ngại, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến các hình thức lừa đảo trở nên khó nhận biết hơn. Một số đối tượng sử dụng chatbot AI để tạo nội dung mang danh nghĩa cơ quan nhà nước hoặc tổ chức uy tín nhằm tăng độ tin cậy trước khi yêu cầu nạn nhân chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân.
Không chỉ dừng ở việc chiếm đoạt tiền, dữ liệu cá nhân mà người dùng cung cấp cũng là mục tiêu quan trọng. Các thông tin này có thể tiếp tục bị sử dụng trong những kịch bản lừa đảo khác như giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án hoặc cơ quan quản lý nhà nước để đe dọa, thao túng tâm lý và chiếm đoạt tài sản.
Ngân hàng tăng cường "lá chắn" bảo vệ khách hàng
Trước diễn biến phức tạp của các hình thức lừa đảo trực tuyến, ngành ngân hàng đang đẩy mạnh nhiều giải pháp nhằm nâng cao khả năng phòng ngừa rủi ro và bảo vệ khách hàng.
Theo ông Đinh Thế Cường, Giám đốc Trung tâm Phát triển sản phẩm Ngân hàng TM TNHH MTV Kỷ Nguyên Thịnh Vượng (GPBank), phụ huynh cần đặc biệt thận trọng khi thực hiện các khoản thanh toán đặt cọc hoặc giữ chỗ cho khóa học, trại hè.
Khách hàng cần kiểm tra đầy đủ thông tin pháp nhân của đơn vị tổ chức cũng như tài khoản nhận tiền. Một dấu hiệu đáng ngờ thường gặp là việc đơn vị tuyển sinh yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân thay vì tài khoản đứng tên tổ chức.
Theo chuyên gia GPBank, nếu được yêu cầu thanh toán vào tài khoản cá nhân, người dân cần xác minh lại với đơn vị tổ chức xem tài khoản đó có thực sự được ủy quyền hay không. Trong trường hợp đã thực hiện giao dịch tới tài khoản nghi vấn, khách hàng cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để yêu cầu tra soát và áp dụng các biện pháp xử lý kịp thời.
Song song với hoạt động tuyên truyền, ngành ngân hàng cũng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm ngăn chặn rủi ro ngay từ khâu giao dịch.
Mới đây, Ngân hàng TMCP Bản Việt (BVBank) đã chính thức kết nối với Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) của Ngân hàng Nhà nước nhằm tăng cường khả năng nhận diện các tài khoản, thẻ nhận tiền có dấu hiệu đáng ngờ.
SIMO được xem là một "lá chắn số" hỗ trợ các ngân hàng chủ động phòng ngừa gian lận. Thay vì chỉ xử lý sau khi sự cố xảy ra, hệ thống sử dụng công nghệ phân tích dữ liệu theo thời gian thực để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
Thông qua SIMO, các giao dịch trực tuyến được giám sát liên tục 24/7. Khi khách hàng nhập thông tin người nhận tiền trên các nền tảng ngân hàng số của BVBank, hệ thống sẽ tự động đối chiếu với dữ liệu nội bộ và cơ sở dữ liệu cảnh báo.
Nếu tài khoản nhận tiền nằm trong danh sách nghi ngờ gian lận hoặc có dấu hiệu rủi ro, hệ thống sẽ lập tức hiển thị cảnh báo ngay trên màn hình giao dịch.
Đối với các trường hợp rủi ro cao, khách hàng được khuyến nghị kiểm tra và xác nhận lại thông tin trước khi tiếp tục giao dịch. Với các tài khoản được đánh giá có mức độ rủi ro rất cao, hệ thống sẽ đưa ra cảnh báo mạnh hơn, khuyến nghị dừng giao dịch để kiểm tra kỹ thông tin.
Theo đại diện BVBank, việc triển khai SIMO là một phần trong chiến lược lấy công nghệ làm nền tảng để nâng cao an toàn giao dịch số, góp phần bảo vệ khách hàng trước các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi trên không gian mạng.
Cập nhật đến cuối tháng 4/2026, Ngân hàng Nhà nước cho biết hệ thống SIMO đã triển khai đến 149 đơn vị, gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 tổ chức trung gian thanh toán. SIMO đã hỗ trợ cảnh báo đến hơn 3,8 triệu lượt khách hàng; trong đó có hơn 1,2 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 4,3 nghìn tỷ đồng.
