Cổ đông lớn thâu tóm nguồn vốn và cái kết của hành trình niêm yết
Trường hợp đáng chú ý nhất trong đợt này là Tổng Công ty Công nghiệp Dầu thực vật Việt Nam (Vocarimex, mã UPCoM: VOC). Doanh nghiệp này chính thức rời khỏi diện công ty đại chúng sau khi Đại hội đồng cổ đông bất thường ngày 17/10/2025 thông qua phương án hủy đăng ký giao dịch. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ việc cơ cấu sở hữu tại Vocarimex không còn đảm bảo tính đại chúng khi hai cổ đông lớn đã nắm giữ tới 92,99% vốn điều lệ (số liệu chốt ngày 17/9/2025). Tỷ lệ sở hữu của các nhà đầu tư nhỏ lẻ chỉ còn vỏn vẹn 7,01%, thấp hơn mức tối thiểu theo quy định.
Hiện tại, Tập đoàn KIDO (KDC) đang là cổ đông chi phối với tỷ lệ 87,3% và đã xác nhận sẽ xem xét đề nghị mua lại toàn bộ phần cổ phần còn lại để sở hữu tuyệt đối 100% vốn tại đơn vị này. Trên thị trường, cổ phiếu VOC kết thúc năm 2025 ở mức 12.100 đồng/cổ phiếu, giảm 25% trong một năm và cách xa vùng đỉnh lịch sử 27.000 đồng/cổ phiếu thiết lập năm 2011.
Tương tự, Công ty Cổ phần Bao bì Biên Hòa (Sovi, mã HoSE: SVI) cũng nhận thông báo hủy tư cách công ty đại chúng sau nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông bất thường ngày 15/12/2025. Doanh nghiệp bao bì này hiện chịu sự chi phối của TCG Solutions Pte. Ltd. (thành viên thuộc Tập đoàn SCG Thái Lan) với tỷ lệ nắm giữ lên tới 94,11%. Tỷ lệ sở hữu của cổ đông nhỏ lẻ tại Sovi bị co hẹp xuống mức 5,89%, không đáp ứng mức tối thiểu 10% bắt buộc. Việc mất tư cách đại chúng sẽ dẫn đến hệ quả tất yếu là hủy niêm yết toàn bộ hơn 12,8 triệu cổ phiếu SVI trên sàn HoSE, khép lại hơn một thập kỷ giao dịch kể từ tháng 3/2012. Chốt phiên giao dịch cuối năm 2025, thị giá SVI neo ở mức 37.000 đồng/cổ phiếu, giảm hơn 38% so với đầu năm và thanh khoản bình quân rơi vào trạng thái cạn kiệt với chỉ khoảng 800 đơn vị mỗi phiên.
Sự thanh lọc trên thị trường UPCoM và OTC
Bên cạnh hai tên tuổi lớn kể trên, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng ban hành quyết định hủy tư cách công ty đại chúng đối với hàng loạt doanh nghiệp khác trên sàn UPCoM như Công ty Cổ phần Phát triển Công trình Viễn thông (Telcom, mã: TEL), Công ty Cổ phần Khoáng sản và Cơ khí (Mimeco, mã: MIM) và Công ty Cổ phần Xây dựng Số 15 (mã: V15). Điểm chung của nhóm doanh nghiệp này là tình trạng giao dịch ảm đạm kéo dài. Cổ phiếu V15 gần như không có thanh khoản từ cuối năm 2023 và thị giá rơi về mức "trà đá" 400 đồng/cổ phiếu. Mã MIM cũng trong tình trạng đóng băng giao dịch từ năm 2022 với mức giá 4.200 đồng/cổ phiếu và thuộc diện bị cảnh báo. Riêng cổ phiếu TEL có diễn biến tích cực hơn khi tăng trưởng 11% trong năm 2025, đạt 14.500 đồng/cổ phiếu, tuy nhiên doanh nghiệp vẫn quyết định rời sàn theo nguyện vọng của cổ đông.
Làn sóng rời bỏ tư cách đại chúng còn lan rộng sang thị trường chưa niêm yết (OTC) với các cái tên như Công ty Cổ phần Đầu tư Kiến trúc Xây dựng Toàn Thịnh Phát, Công ty Cổ phần Dịch vụ Bưu chính Viễn thông Sài Gòn và Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Gia Định.
Ở chiều ngược lại, cơ quan quản lý cũng ghi nhận sự gia nhập của các tân binh như Công ty Cổ phần Vận tải Bảo Thắng, Công ty Cổ phần Global Tanker và Công ty Cổ phần Khoáng sản 3 - Vimico. Sự biến động này phản ánh quá trình sàng lọc tự nhiên của thị trường chứng khoán, nơi các doanh nghiệp không còn nhu cầu huy động vốn đại chúng hoặc bị thâu tóm sẽ rút lui, nhường chỗ cho những đơn vị mới có nhu cầu minh bạch hóa và tiếp cận dòng vốn đầu tư.
